Szkoła Podstawowa


im. Juliusza Słowackiego w Zachełmnej

Działalność kulturowa

IZBA REGIONALNA "Z WIEJSKIEJ SKARBNICY"

W Szkole Podstawowej w Zachełmnej mieści się Izba Regionalna „Z wiejskiej skarbnicy”, która powstała w 1998 r. Pierwsza wystawa eksponatów zebranych z wiejskich poddaszy i ofiarowanych przez ich właścicieli, odbyła się przy okazji obchodów 90-lecia istnienia szkoły w Zachełmnej. Wystawę wznowiono również z okazji rocznicy 100-lecia istnienia szkoły w 2008 r.

W izbie mieszczą się liczne przedmioty codziennego użytku wykorzystywane w chacie chłopskiej, np.: żarna, dzieża, kołyska, żelazka na węgiel, duszę, zegary, obrazy świętych, czy też narzędzia niezbędne w pracy na roli, np.: uzda na konia, sita, młynek. W izbie można znaleźć również wiele cennych dokumentów, akta notarialne, listy, świadectwa szkolne, gazety, kosztorysy budowy szkoły, wzory haftów pochodzące z okresu II wojny światowej, mapy, liczne zdjęcia. Ciekawość zwiedzających wzbudza laska – WARTA , przekazywana symbolicznie chłopom, którzy pełnili w nocy wartę - dyżur nad bezpieczeństwem mieszkańców wioski oraz krzyż żołnierza z 1914 r. umieszczony w butelce, jak również dokument utworzenia szkoły w Zachełmnej z 1907 r.

Wiejska Skarbnica wciąż jest wzbogacana o nowe eksponaty, w ramach realizacji w szkole ścieżki regionalnej, a także programów i konkursów regionalnych. Mieści się tu wystawa prac Powiatowego Konkursu Regionalnego ” Światy, Podłaźniki, Pająki” organizowanego corocznie przez Starostwo Powiatowe w Suchej Beskidziej, Bibliotekę i Ośrodek Animacji Kultury Gminy Budzów oraz Szkołę Podstawową w Zachełmnej.

Izba regionalna - Galeria zdjęć

***

KONKURSY REGIONALNE

W nawiązaniu do dawnych tradycji już od kilku lat rok w rok odbywają się konkursy związane z okresem Bożego Narodzenia. Konkursy na szopkę reginalną, światy, podłaźniki i pająki mają na celu kultywowanie tradycji, zwyczajów, obyczajów i wartości związanych z Bożym Narodzeniem przekazywanych przez pokolenia. Uczestnicy konkursów muszą wykazać się nie tylko talentem artystycznym, ale także dużą wiedzą i znajomością tradycji regionu.

GMINNY KONKURS BABIOGÓRSKA SZOPKA REGIONALNA

Ocenie podlegają szopki spełniające następujące warunki:

  • przedstawienie sceny betlejemskiej ilustrujące narodzenie Zbawiciela;
  • umieszczenie sceny betlejemskiej w formie przestrzennej, w realiach regionu babiogórskiego – krajobraz (w tym koniecznie zarys Babiej Góry), architektura (kościół, kapliczka, drewniana chałupa itp.), elementy wyposażenia wnętrza, stroje itp.;
  • szopka ma być wykonana w oparciu o materiały naturalne (np. drewno, papier, kora, nasiona, mech, kamień).

Ocenie nie podlegają szopki wykonane z użyciem materiałów sztucznych (tworzywo sztuczne, styropian, folia, eternit itp.). Postacie ludzi i zwierząt powinny być również wykonane z materiałów naturalnych (drewno, glina, ciasto, nasiona itp.). Dopuszcza się użycie plasteliny lub modeliny. Ocenie nie podlegają szopki, w których użyło postaci gotowych lalek i figurek.

Szopki oceniane są w następujących kategoriach:
  • rodzinna (obejmuje szopki wykonane wspólnie przez członków jednej rodziny),
  • dziecięca (obejmuje szopki wykonane samodzielnie przez dzieci w wieku przedszkolnym i dzieci ze szkół podstawowych),
  • młodzieżowa (obejmuje szopki wykonane samodzielnie przez młodzież z gimnazjów i szkół średnich).

POWIATOWY KONKURS REGIONALNY "ŚWIATY, PODŁAŹNIKI, PAJĄKI"

Celem konkursu i wystawy pokonkursowej jest przypomnienie i rozpropagowanie charakterystycznych dla regionu Podbabiogórza elementów plastyki obrzędowej, jaką stanowią dekoracje związane z Godnimi Świętami czyli Bożym Narodzeniem.

Świat, światy - kule z opłatków, zawieszane u stropu, często na tragarzu (sosrębie) w paradnej izbie, niegdyś związane z urodzajem i życiodajnym słońcem, w tradycji chrześcijańskiej symbolizowały glob ziemski odkupiony przez Jezusa.


Podłaźnik, podłaźniczka - wierzchołek jodły lub świerka przystrojony jabłkami,orzechami i często światami, zawieszany u stropu w paradnej izbie, odwieczny znak życia, prastary symbol kosmiczny (kolumna niebios), w tradycji chrześcijańskiej miał przypominać rajskie drzewo i grzech pierworodny, od którego mieszkańców Ziemi wybawiło przyjście na świat Jezusa.


Pająki - rodzaj żyrandoli wykonanych ze słomy, nasion, bibuły, opłatków - były ozdobą izby wzorowaną na tradycji kościelnej i dworskiej. Przypomnienie tych ozdób ma na celu przywrócenie dawnego rękodzieła, wspieranie rozwoju twórczości ludowej, rozwijanie zainteresowań kulturą ludową, utrwalanie ponadczasowych tradycji ludowych regionu.


Prace podlegające konkursowej ocenie we wszystkich kategoriach muszą być wykonane zgodnie z tradycj ą, zarówno jeżeli chodzi o ich formę plastyczną, jak i o materiał (słoma, opłatki, kolorowy papier i bibuła, nasiona roślin rosnących na terenie Podbabiogórza, tzw. złotka, itp.). Wyklucza się materiały współczesne jak: folia, sztuczne tworzywo, szkło, taśmy kwiaciarskie, taśmy dekoracyjne, sztuczne drzewka, obce kulturowo nasiona i owoce itp.


Prace we wszystkich wymienionych wyżej kategoriach (światy, podłaźniki, pająki) oceniane będą w trzech przedziałach wiekowych:
  • I grupa wiekowa - szkoły podstawowe,
  • II grupa wiekowa - młodzież gimnazjalna i ponad gimnazjalna,
  • III grupa wiekowa - dorośli.


Organizatorem konkursów jest Starostwo Powiatowe w Suchej Beskidziej, Biblioteka i Ośrodek Animacji Kultury Gminy Budzów oraz Szkoła Podstawowa im. Juliusza Słowackiego w Zachełmnej